Jak nie zatruć się grzybami: zasady i pierwsza pomoc

Najpoważniejsze zatrucia grzybami zdarzają się osobom, które zjadły grzyb, którego nie były pewne. Żadna aplikacja ani prognoza nie powie ci, czy grzyb w twoim koszyku jest bezpieczny. Zrobi to tylko człowiek z uprawnieniami.

Zasady, których nie zmieniaj

1. Zbieraj tylko grzyby, które znasz na pewno. Jeśli masz choć cień wątpliwości, zostaw grzyb w lesie.
2. Nie zbieraj młodych, bardzo starych, robaczywych, nadgniłych i podgryzionych przez zwierzęta okazów.
3. Wkładaj grzyby do wiklinowego kosza, nie do plastikowej torby. W torbie grzyby się psują i zgniatają.
4. Wykręć lub odetnij grzyb nożykiem i zabierz go w całości, razem z podstawą trzonu.
5. Przebierz grzyby w domu tego samego dnia. Trzymaj je w lodówce, najlepiej w temperaturze 2 do 4 °C, i zużyj w ciągu 24 godzin.
6. Nie jedz grzybów surowych. Obrabiaj je termicznie.
7. Nowy dla ciebie gatunek, nawet jeśli potwierdził go ekspert, zjedz najpierw w małej porcji.

Aplikacje i internet nie wystarczą

Aplikacja do rozpoznawania grzybów patrzy na zdjęcie. Nie widzi spodu kapelusza, podstawy trzonu, zapachu ani miejsca, w którym grzyb rósł. Zdjęcie robione telefonem w lesie bywa też nieostre. Używaj aplikacji i atlasów jako pomocy, ale nie na ich podstawie decyduj, co trafi na talerz.

Domowe sposoby, takie jak gotowanie z cebulą albo srebrną łyżką, nie wykrywają trucizn. Gotowanie nie niszczy toksyn najgroźniejszych grzybów.

Bezpłatne punkty sanepidu

W sezonie wiele stacji sanitarno-epidemiologicznych prowadzi punkty konsultacji grzyboznawczych. Pracują tam klasyfikatorzy i grzyboznawcy. Sprawdzenie grzybów na własny użytek jest bezpłatne.

• Przynieś grzyby w całości, razem z podstawą trzonu. Same kapelusze nie wystarczą.
• Przynieś je w koszyku, najlepiej zaraz po powrocie z lasu albo następnego dnia rano.
• Grzyby stare, zgniłe, wysuszone, podgryzione przez ślimaki i rozgniecione ekspert może odrzucić.
• Specjalista odrzuca każdy okaz, który budzi wątpliwości.

Godziny i adresy punktów różnią się w zależności od miasta i roku. Sprawdź je na stronie lokalnej stacji sanitarno-epidemiologicznej albo zadzwoń.

Kto powinien unikać grzybów

Inspekcja sanitarna radzi, aby grzybów nie jadły dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią, osoby starsze i osoby z chorobami przewodu pokarmowego. Grzyby trudno trawią się i obciążają organizm.

Objawy zatrucia

Pierwsze objawy to zwykle nudności, wymioty, ból brzucha i biegunka. Wyglądają jak zatrucie pokarmowe, więc łatwo je zlekceważyć. Mogą pojawić się po kilku godzinach, a czasem po ponad dziesięciu godzinach od posiłku.

Najgroźniejsze grzyby powodują po żołądkowym etapie pozorną poprawę, mniej więcej po 12 godzinach. W tym czasie trucizna nadal niszczy wątrobę i nerki. Ciężkie uszkodzenie narządów ujawnia się po kilku dniach. Brak objawów w pierwszych godzinach nie oznacza, że zatrucia nie było.

Co zrobić, gdy podejrzewasz zatrucie

1. Zadzwoń pod numer 112. Dyspozytor da ci instrukcje i wyśle karetkę, jeśli stan jest poważny. Możesz też skontaktować się z ośrodkiem toksykologicznym.
2. Jedź do szpitala. Nie czekaj, aż objawy się nasilą.
3. Zabierz ze sobą resztki grzybów z posiłku, surowe grzyby z tej samej partii i, jeśli możesz, próbkę wymiocin w zamkniętej torbie. Pomoże to lekarzom ustalić gatunek.
4. Nie podawaj mleka ani alkoholu. Przyspieszają wchłanianie toksyn.
5. Nie podawaj leków na „niestrawność” bez zalecenia lekarza.
6. Wymiotów nie wywołuj na własną rękę, jeśli dyspozytor lub lekarz tego nie zaleci. Źródła medyczne podają tu różne zalecenia, więc wykonuj polecenia dyspozytora.

Każda osoba, która jadła ten sam posiłek, powinna zgłosić się do lekarza, także gdy nie ma objawów. Powiedz o tym dyspozytorowi.

Gdzie szukać wiedzy

Rozpoznawania grzybów ucz się od doświadczonego grzybiarza, na kursie albo u grzyboznawcy. Nie zastąpi tego żaden poradnik na stronie. Kalendarz pokazujemy w poradniku jakie grzyby rosną w którym miesiącu, a warunki do wyjścia w prognozie grzybowej.