W Polsce zbieranie zrzutów poza parkami narodowymi i rezerwatami nie jest zakazane, ale przepisy ograniczają, gdzie i jak możesz szukać. W części Europy zrzuty należą do myśliwych i ich zabranie to przestępstwo. Poniżej opisujemy stan prawny na październik 2026.
Polska: czyje jest poroże
Prawo łowieckie mówi, że zwierzęta łowne w stanie wolnym są własnością Skarbu Państwa (art. 2). Ustawa nie wspomina jednak o porożu ani o zrzutach. Zrzucone poroże przestaje być częścią żywego zwierzęcia. W praktyce traktuje się je jak rzecz niczyją, której własność nabywa ten, kto ją znajdzie i zabierze (art. 181 Kodeksu cywilnego).
Nie znaleźliśmy wyroku ani oficjalnego stanowiska ministerstwa lub Lasów Państwowych, które rozstrzygałoby tę kwestię wprost. Polskie prawo nie daje kołom łowieckim wyłącznego prawa do zrzutów, tak jak robi to prawo niemieckie czy czeskie. Niektóre koła uważają jednak zrzuty w swoim obwodzie za swoje i źle patrzą na obcych zbieraczy. Rozmowa z kołem zapobiega konfliktom.
Gdzie w Polsce nie wolno
- Parki narodowe i rezerwaty przyrody. Art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody wprost zakazuje tam zbierania poroży. Dotyczy to też szlaków. Wyjątki obejmują m.in. zadania ochronne i badania naukowe, a nie zwykłych zbieraczy.
- Ostoje zwierząt, uprawy leśne do 4 m wysokości, powierzchnie doświadczalne i źródliska rzek w lasach państwowych są objęte stałym zakazem wstępu, jeśli oznaczono je tablicą (art. 26 ustawy o lasach).
- Lasy z okresowym zakazem wstępu, np. przy dużym zagrożeniu pożarowym lub zrywce. Wprowadza go nadleśniczy.
- Tereny wojskowe i poligony, np. Świętoszów i Drawsko.
- Grunty prywatne, gdy właściciel nie zgadza się na wejście. Na polach nie wchodź na zasiewy.
Parki krajobrazowe i obszary Natura 2000 nie mają ogólnego zakazu zbierania zrzutów, ale wewnątrz nich często leżą rezerwaty.
Jak szukać zgodnie z prawem
W lasach nie wolno płoszyć, ścigać, chwytać ani zabijać dziko żyjących zwierząt i nie wolno puszczać psów luzem (art. 30 ust. 1 pkt 12 i 13 ustawy o lasach). Prawo łowieckie zakazuje płoszenia zwierzyny poza polowaniami (art. 9 ust. 1 pkt 2). Ruch samochodem po drogach leśnych zamkniętych szlabanem lub znakiem też jest zakazany.
Czaszka z porożem albo martwe zwierzę to nie zrzut. Nie zabieraj ich, tylko zgłoś znalezisko kołu łowieckiemu lub nadleśnictwu.
Polska: sprzedaż
Prawo łowieckie zakazuje sprzedaży martwych zwierząt łownych i ich łatwo rozpoznawalnych części, chyba że zostały pozyskane zgodnie z prawem lub nabyte w inny legalny sposób (art. 9 ust. 1 pkt 4). Zrzut zebrany legalnie, poza parkiem i rezerwatem, mieści się w tym wyjątku. Dlatego warto pamiętać, gdzie i kiedy go znalazłeś. Sprzedaż jest powszechna na Allegro i OLX, a podatki opisujemy w poradniku ile kosztuje poroże.
Europejskie jeleniowate, czyli jeleń szlachetny, sarna, daniel zwyczajny i łoś, nie są objęte konwencją CITES. CITES obejmuje tylko niektóre rzadkie podgatunki i gatunki spoza Europy, np. jelenia kaszmirskiego. Przy wywozie poza Unię Europejską sprawdź też przepisy celne i weterynaryjne kraju docelowego.
Niemcy i Austria: nie zbieraj
W Niemczech prawo zawłaszczenia zrzutów (Abwurfstangen) należy wyłącznie do uprawnionego do wykonywania polowania (§ 1 ust. 5 Bundesjagdgesetz). Zabranie zrzutu bez jego pisemnej zgody może być kłusownictwem (Jagdwilderei, § 292 StGB). W Austrii zrzuty również należą do uprawnionego do polowania, a ich zabranie jest przestępstwem przeciw cudzemu prawu łowieckiemu. Dlatego nie mamy w prognozie miejsc z tych krajów.
Czechy, Słowacja, Węgry
W Czechach prawo myślistwa obejmuje przywłaszczanie zrzutów poroża (shozy paroží) przez uprawnionego w danym obwodzie (§ 2 lit. h ustawy 449/2001). Bez jego zgody nie zbieraj. Na Słowacji i Węgrzech zasady są, według naszej wiedzy, podobne, ale nie potwierdziliśmy ich w tekście ustaw. Przed wyjazdem zapytaj zarządcę obwodu łowieckiego.
Skandynawia, Szkocja, Szwajcaria
Prawo powszechnego dostępu w Szwecji i Norwegii pozwala chodzić po lesie i zbierać jagody oraz grzyby, ale nie wspomina wprost o porożu. Zrzuty mogą należeć do właściciela gruntu lub uprawnionego do polowania. W Szkocji Scottish Outdoor Access Code nie obejmuje zabierania rzeczy z ziemi w celach zarobkowych. W Szwajcarii zasady ustalają kantony, a w strefach ochrony dzikiej zwierzyny obowiązują okresowe zakazy. W tych krajach zapytaj właściciela ziemi lub lokalny urząd, zanim cokolwiek zabierzesz.
USA
W parkach narodowych USA nie wolno zabierać części dzikich zwierząt, w tym poroża (36 CFR 2.1). Zasady na innych ziemiach publicznych ustalają stany:
| Stan | Główna zasada |
|---|---|
| Utah | od 1 stycznia do 31 maja trzeba mieć certyfikat z darmowego kursu etyki (Antler Gathering Ethics Course) |
| Wyoming | na zachód od Wododziału Kontynentalnego ziemie publiczne zamknięte do 1 maja, godz. 6:00, dla nierezydentów do 8 maja, godz. 6:00 |
| Kolorado | ziemie publiczne na zachód od I-25 zamknięte od 1 stycznia do 30 kwietnia |
| Montana | Wildlife Management Areas zamknięte od 2 grudnia do 15 maja, godz. 12:00 |
| Idaho | nierezydenci muszą mieć licencję łowiecką Idaho, a zimowiska bywają zamykane |
Na ziemie prywatne wchodzi się w USA tylko za zgodą właściciela.
Kanada
W kanadyjskich parkach narodowych zabieranie poroża jest zabronione. Na ziemiach publicznych prowincji zasady się różnią. Przewodnik łowiecki Alberty zaznacza, że zrzut legalny w sprzedaży w Albercie może być nielegalny w sprzedaży do USA.
Co sprawdzić przed wyjazdem
- Granice parku narodowego i rezerwatów na mapie.
- Komunikaty nadleśnictwa o zakazach wstępu.
- Za granicą: kto ma prawo do zrzutów i czy potrzebujesz zgody, licencji lub kursu.
- Daty sezonowych zamknięć.
Źródła
- Prawo łowieckie, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1082
- Ustawa o lasach, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 530
- Art. 15 ustawy o ochronie przyrody
- Bundesjagdgesetz, § 1
- Abwurfstange, Wikipedia
- Zákon o myslivosti 449/2001 Sb.
- 36 CFR 2.1
- Utah DWR, Antler gathering
- Wyoming Game and Fish, Chapter 61
- Colorado Parks and Wildlife
- Montana FWP, Wildlife Management Areas
- Idaho Fish and Game, zasady 2026
- Alberta Hunting Regulations, General Regulations
Nie przegap następnego okna
Najlepsze okna trwają kilka godzin: po sztormie, po deszczu, w bezchmurną noc z aktywnym Słońcem. Zapisz się, a damy znać mailem, gdy indeks w Twoich miejscach przekroczy 60.
