Zrzuty leżą tam, gdzie zwierzęta przetrwały zimę, a szukamy ich wtedy, gdy zwierzęta są najsłabsze. To główny problem etyczny tego hobby. Dobra wiadomość jest taka, że kilka prostych zasad prawie całkowicie go usuwa.
Dlaczego koniec zimy jest krytyczny
Zimą jeleniowate jedzą mało i słabej jakości pokarm. Żyją głównie z tłuszczu zgromadzonego jesienią. Pod koniec zimy te zapasy są na wyczerpaniu. Łanie i klępy są w ciąży, a byki wydały dużo energii na rykowisko i ruję.
Każda ucieczka przed człowiekiem lub psem to wydatek energii, którego zwierzę nie odzyska szybko. Ucieczka przez głęboki śnieg kosztuje wielokrotnie więcej niż chód. Jedno spłoszenie zwykle nie zabija, ale wiele spłoszeń w tygodniu na tym samym zimowisku może przesądzić o przeżyciu słabszych zwierząt albo o kondycji młodych.
Dlatego stany USA zamykają zimowiska. Kolorado wprowadziło zakaz zbierania zrzutów na ziemiach publicznych na zachód od I-25 od stycznia do końca kwietnia, by chronić zwierzynę i cietrzewie szałwiowe przed niepokojeniem. Utah wymaga kursu etyki od każdego, kto zbiera zrzuty od stycznia do maja.
Zasada pierwsza: nie wchodź tam, gdzie są zwierzęta
- Gdy widzisz zwierzęta, cofnij się tą samą drogą i szukaj gdzie indziej.
- Gdy widzisz świeże tropy, odchody i legowiska, zwierzęta są blisko. Wróć za tydzień lub dwa.
- Idź pod wiatr, żeby zwierzęta cię nie zwietrzyły.
- Nie idź za zwierzęciem, które ma jeszcze poroże, czekając, aż je zrzuci. To nękanie.
- Unikaj wczesnego ranka i zmierzchu, gdy zwierzęta wychodzą na żer.
Zasada druga: omijaj ostoje
Ostoje zwierząt to miejsca, gdzie zwierzęta odpoczywają i chowają się w dzień. W lasach państwowych oznacza się je tablicą z zakazem wstępu (art. 26 ustawy o lasach). Kusi, żeby wejść, bo zrzuty pewnie tam leżą. Nie rób tego. Ostoja jest zamknięta właśnie po to, żeby zwierzęta miały spokój. Poroże ze skraju ostoi znajdziesz, idąc wzdłuż jej granicy, gdy zwierzęta są już daleko.
Zasada trzecia: pies na smyczy
W polskich lasach nie wolno puszczać psów luzem (art. 30 ust. 1 pkt 13 ustawy o lasach). Nawet spokojny pies, który nie goni, zostawia zapach i hałas, a zwierzęta reagują na psa jak na drapieżnika. Pies goniący ciężarną łanię przez śnieg może ją zabić bez zębów, samym wysiłkiem.
W USA popularne są psy szkolone do szukania zrzutów. Takie psy pracują na węch i naprawdę pomagają. W Polsce mogą pracować tylko na smyczy, a ich właściciel nadal odpowiada za płoszenie.
Zasada czwarta: nie wjeżdżaj
Samochód, quad i motocykl w lesie to nie tylko hałas. Ruch pojazdów silnikowych w lesie jest dozwolony tylko po drogach publicznych i drogach oznaczonych do ruchu. Drogi za szlabanem są zamknięte także dla zbieraczy. Zostaw auto na parkingu leśnym i idź pieszo.
Zasada piąta: szanuj gospodarzy
Koła łowieckie dzierżawią obwody, dokarmiają zwierzynę i płacą za szkody łowieckie. Wiele z nich nie ma nic przeciwko zbieraczom, ale nie lubi ludzi przy paśnikach, ambonach i poletkach. Nie siedź na ambonach, nie zabieraj soli z lizawek i nie zostawiaj śmieci. Jeśli szukasz regularnie w jednym obwodzie, przedstaw się w kole. Często dowiesz się, kiedy i gdzie szukanie najmniej przeszkadza.
W Polsce lasy są w dużej części państwowe, więc nadleśnictwo to dobre miejsce, by zapytać o aktualne zakazy wstępu i polowania zbiorowe.
Zasada szósta: nie bierz, co nie jest zrzutem
- Nie odłamuj poroża od czaszki martwego zwierzęcia. To nie zrzut. Zgłoś znalezisko kołu łowieckiemu lub nadleśnictwu.
- Padłego dzika zgłoś do powiatowego lekarza weterynarii lub gminy ze względu na afrykański pomór świń (ASF). Nie dotykaj go.
- W parkach narodowych i rezerwatach nie zabieraj nawet pojedynczej odnogi.
Drony i fotopułapki
Dron nad zimowiskiem płoszy zwierzęta tak samo jak człowiek, a często bardziej. Nie używaj drona do szukania zrzutów nad lasem, gdzie stoją zwierzęta. W parkach narodowych i rezerwatach loty dronem są zwykle zabronione lub wymagają zgody. Fotopułapki ustawiaj tylko za zgodą właściciela lub zarządcy terenu.
Zasada siódma: nie bądź pierwszy za wszelką cenę
Wyścig o pierwsze zrzuty sprawia, że ludzie wchodzą w teren, zanim zwierzęta go opuszczą. Kto przyjdzie dwa tygodnie później, znajdzie niewiele mniej, a nie wygoni zwierząt z zimowiska. Nasza prognoza zrzutów pokazuje dobre dni, ale nie wie, czy w danym miejscu stoją zwierzęta. To ocenisz tylko ty, na miejscu.
Krótka lista
- Zwierzęta w zasięgu wzroku: wycofaj się.
- Tablica ostoi lub uprawy: nie wchodź.
- Pies: zawsze na smyczy.
- Samochód: zostaw na parkingu.
- Martwe zwierzę: zgłoś, nie zabieraj.
- Park narodowy lub rezerwat: nic nie zbieraj.
Źródła
- Ustawa o lasach, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 530
- Prawo łowieckie, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1082
- Colorado Parks and Wildlife, ochrona zimowisk
- Utah DWR, Antler Gathering Ethics Course
- Idaho Fish and Game, zalecenia dla szukających zrzutów
Nie przegap następnego okna
Najlepsze okna trwają kilka godzin: po sztormie, po deszczu, w bezchmurną noc z aktywnym Słońcem. Zapisz się, a damy znać mailem, gdy indeks w Twoich miejscach przekroczy 60.
