Jak fotografować meteory: aparat, telefon i ustawienia

Meteoru nie da się sfotografować na zawołanie. Trzeba ustawić aparat na statywie, skierować go w dobrą część nieba i robić zdjęcia jedno po drugim przez godzinę lub dłużej. Z kilkuset klatek kilka do kilkunastu będzie miało meteor. To normalne.

Dlaczego to trudne

Meteor świeci zwykle krócej niż sekundę i przecina niebo w losowym miejscu. Aparat z szerokim obiektywem obejmuje tylko część nieba i rejestruje głównie jasne meteory. Słabe, które oko jeszcze widzi, na zdjęciu często giną. Dlatego liczy się czas: im dłużej aparat pracuje, tym większa szansa na jasny meteor albo bolid.

Co zabrać

Aparat z trybem ręcznym. Bezlusterkowiec albo lustrzanka. Pełna klatka zbiera więcej światła, ale mniejsza matryca też wystarczy.
Szeroki, jasny obiektyw. Najlepiej 14–24 mm na pełnej klatce, z przysłoną f/2.8 lub jaśniejszą. Szersze pole to więcej nieba i więcej szans.
Stabilny statyw. Bez niego nic nie wyjdzie.
Interwałometr. Wbudowany w aparat albo na kablu. Pozwala robić zdjęcia bez przerwy przez całą noc.
Zapasowe akumulatory i duża karta. Jedna noc to łatwo kilkaset zdjęć w RAW.
Grzałka na obiektyw. Nad wodą i na łąkach obiektyw szybko pokrywa się rosą. Pasek grzewczy zasilany z powerbanku rozwiązuje problem.

Ustawienia na start

Tryb M, ostrość ręczna na nieskończoność. W podglądzie na żywo powiększ jasną gwiazdę i kręć pierścieniem, aż będzie najmniejszym punktem. Zaklej pierścień taśmą.
Przysłona otwarta albo przymknięta o jeden stopień. Na przykład f/2.8 albo f/2 przy obiektywie f/1.4. Krótki błysk meteoru potrzebuje jak najwięcej światła.
ISO 1600–3200. Pod ciemnym niebem możesz iść wyżej, na skraju miasta niżej, żeby niebo nie było zbyt jasne.
Czas 10–25 sekund. Reguła 500: podziel 500 przez ogniskową, a dostaniesz czas, po którym gwiazdy zaczynają się rozciągać. Przy 20 mm to około 25 sekund. Dłuższy czas nie pomaga meteorom, bo ich ślad jest krótki, a tło robi się jaśniejsze.
Interwał 1 sekunda albo tryb ciągły. Przerwy między zdjęciami muszą być jak najkrótsze, bo meteor w przerwie przepada.
RAW, wyłączona redukcja szumów przy długim czasie. Ta funkcja robi drugie, ciemne zdjęcie po każdym ujęciu i podwaja martwy czas.
Balans bieli około 3800–4200 K. W RAW poprawisz go później.

Gdzie skierować aparat

30–50° od radiantu. Meteory przy samym radiancie są krótkie. Te dalej od niego mają dłuższe, bardziej efektowne ślady, ale nadal widać, że wychodzą z jednego punktu.
Wysoko, ale nie w zenit. Mniej więcej na wysokość 45–60°. Nisko nad horyzontem jest więcej mgiełki i łuny.
Z dala od Księżyca i świateł miast. Jasne tło zjada słabe meteory.
Z pierwszym planem. Drzewo, wydma albo latarnia morska na dole kadru robią z meteoru zdjęcie, a nie tylko zapis.

Kiedy fotografować i ile czekać

Najwięcej szans dają noce maksimów dużych rojów: Perseidów w sierpniu i Geminidów w grudniu. Nawet wtedy aparat złapie tylko część meteorów, które widzisz gołym okiem, bo obejmuje mniejszy wycinek nieba i rejestruje głównie jaśniejsze. Ustaw aparat zaraz po zapadnięciu pełnej ciemności i zostaw go na kilka godzin. Nie ruszaj statywu, bo każde przestawienie psuje późniejsze składanie serii. Jeśli Księżyc jest jasny, poczekaj, aż zajdzie, albo skieruj aparat w przeciwną stronę nieba. Sprawdź podgląd co kwadrans: czy ostrość się nie przesunęła i czy na obiektywie nie ma rosy.

Telefon

Telefony robią coraz lepsze zdjęcia nocne, ale tryb nocny składa kilka klatek i często wygładza albo usuwa krótkie błyski. Lepiej działa tryb ręczny z czasem 10–30 sekund i ISO 800–1600, na statywie, z aplikacją, która robi serię zdjęć automatycznie. Używaj głównego obiektywu, bo jest najjaśniejszy. Licz się z tym, że zarejestrujesz głównie jasne meteory i bolidy.

Składanie zdjęć

Popularne zdjęcia z dziesiątkami Perseidów to złożenie wielu klatek. Wybierasz zdjęcia z meteorami, wyrównujesz je względem gwiazd i nakładasz na jedno tło. Programy do astrofotografii robią to półautomatycznie. To uczciwa technika, ale podpisz zdjęcie jako kompozyt, bo jedno oko nigdy nie zobaczy tylu meteorów naraz.

Najczęstsze błędy

Samolot albo satelita zamiast meteoru. Samolot zostawia przerywaną linię z migającymi światłami. Satelita daje równą kreskę przez całą klatkę i pojawia się też na sąsiednich zdjęciach. Meteor zwykle zaczyna się i kończy w obrębie jednej klatki, zwęża się na końcach i bywa kolorowy.
Rosa na obiektywie. Sprawdzaj co pół godziny.
Rozładowana bateria w środku maksimum. W zimną noc wymień akumulator wcześniej, niż wskaże aparat.

Termin wyjazdu dobierz z kalendarza rojów, a miejsce z prognozy meteorów. Jeśli złapiesz jasny bolid, zgłoś go do sieci bolidowej. Twoje zdjęcie może pomóc wyznaczyć miejsce spadku meteorytu.

Źródła

Nie przegap następnego okna

Najlepsze okna trwają kilka godzin: po sztormie, po deszczu, w bezchmurną noc z aktywnym Słońcem. Zapisz się, a damy znać mailem, gdy indeks w Twoich miejscach przekroczy 60.