Zrzuty leżą tam, gdzie zwierzęta spędzają koniec zimy. Kto zna ich zimowe zwyczaje, znajduje poroże częściej niż ktoś, kto chodzi losowo po lesie. Poniżej opisujemy, gdzie szukać i jak przeczesywać teren.
Zacznij od zimowisk
Pod koniec zimy jelenie i łosie oszczędzają energię. Trzymają się małych obszarów z żerem i osłoną, blisko siebie. Takie miejsca to:
- Stoki południowe: śnieg topnieje tu najszybciej, a słońce grzeje. W górach to podstawowe miejsce zimowania.
- Skraje łąk i pól przy lesie: zwierzęta wychodzą tu nocą na żer, a dzień spędzają w pobliskich młodnikach.
- Doliny z ciekami: woda, zarośla i osłona przed wiatrem.
- Młodniki i gęstwiny: miejsca dziennego odpoczynku. Wiele z nich to jednak ostoje lub uprawy z zakazem wstępu, więc szukaj na ich skraju, nie w środku.
Przejścia i przeszkody
Poroże luzuje się przed odpadnięciem i spada przy wstrząsie. Dlatego dobre miejsca to te, gdzie zwierzę skacze lub się schyla:
- przejścia przez rowy, potoki i niskie płoty,
- zwalone drzewa w poprzek ścieżki,
- strome skarpy, którymi zwierzęta schodzą do wody,
- przesmyki między jeziorami lub bagnami.
Wydeptane ścieżki między ostoją a żerowiskiem to najlepsze linie marszu. Idź wzdłuż nich, ale kilka metrów obok, żeby nie zostawiać zapachu na samej ścieżce.
Paśniki i poletka
Koła łowieckie dokarmiają zwierzynę zimą i zakładają poletka żerowe. Zwierzęta przychodzą tam regularnie, więc zrzuty bywają w pobliżu. Pamiętaj jednak, że to miejsca, gdzie zwierzęta są najbardziej wrażliwe. Nie podchodź tam, gdy widzisz zwierzęta lub świeże tropy, i nie siedź przy paśniku. Koło łowieckie może też zwyczajnie nie życzyć sobie obecności obcych przy paśnikach, więc warto zapytać.
Kiedy wyjść: po roztopach
Najlepszy moment to pierwsze dni po zejściu śniegu po śnieżnej zimie. Śnieg trzymał zwierzęta w małych obszarach, więc zrzuty są skupione. Ziemia jest jeszcze płaska i brązowa, trawa nie urosła, a poroże jest świeże i ciemne. Każdy tydzień zwłoki to więcej konkurencji, więcej trawy i więcej zgryzionych zrzutów, bo gryzonie jedzą poroże dla wapnia.
Po zimie bez śniegu zwierzęta rozchodzą się szerzej, a zrzuty są rozrzucone. Szukanie trwa wtedy dłużej.
Jak przeczesywać teren
- Idź wolno. Większość zrzutów przeoczamy z pośpiechu. Tempo spacerowe to za szybko.
- Szukaj kształtu, nie całego poroża. Często widać tylko łukowaty fragment tyki, biały koniec odnogi albo różę u nasady.
- Pracuj pasami. Przejdź teren w równoległych pasach, co 10 do 20 metrów, zależnie od widoczności.
- Używaj lornetki. Na otwartych stokach i łąkach oszczędza godziny chodzenia.
- Patrz pod słońce i z nim. Rano i wieczorem niskie światło wydobywa kształty, a w południe poroże błyszczy.
- Po pierwszej tyce szukaj drugiej. Przeszukaj okrąg o promieniu stu, dwustu metrów wzdłuż kierunku ścieżki.
Wiatr i zwierzęta
Jeśli zwierzęta jeszcze stoją w okolicy, nie wchodź w ich teren. Idź pod wiatr, czyli tak, by wiatr wiał ci w twarz. Zwierzęta cię wtedy nie zwietrzą i nie uciekną. Gdy zobaczysz zwierzęta, wycofaj się i wróć później. Ucieczka kosztuje je energię, której pod koniec zimy mają mało. Więcej piszemy w poradniku o etyce szukania.
Bezpieczeństwo
- Polowania: na dziki poluje się przez cały rok, a w lutym jeszcze trwa sezon na byki jelenia. Noś jaskrawą kamizelkę i unikaj terenów, gdzie odbywa się polowanie zbiorowe.
- Kleszcze: są aktywne od wczesnej wiosny. Sprawdź się po powrocie.
- Mapa: zrzutów szuka się poza ścieżkami, więc łatwo zabłądzić. Miej mapę offline z granicami parków i rezerwatów.
- Niewybuchy: na dawnych poligonach, np. w Borach Dolnośląskich, nie podnoś metalowych przedmiotów.
- Padłe dziki: zgłaszaj je do powiatowego lekarza weterynarii lub nadleśnictwa ze względu na ASF. Nie dotykaj ich.
Co zabrać
- Lornetkę do przeczesywania łąk i stoków z daleka.
- Mapę offline z granicami parków, rezerwatów i poligonów.
- Plecak z mocowaniem lub linkę, bo para dużych zrzutów jelenia waży kilka kilogramów i ma ostre odnogi.
- Jaskrawą kamizelkę lub czapkę, żeby myśliwi widzieli cię z daleka.
- Notatnik lub telefon, żeby zapisać miejsce i datę znalezienia.
Gdzie w Polsce
Najwięcej jeleni jest w dużych kompleksach leśnych: w Bieszczadach, Beskidzie Niskim, Borach Dolnośląskich, Puszczy Noteckiej i Drawskiej. Łosie znajdziesz głównie na Podlasiu, w Lasach Janowskich i koło Kampinosu. Listę miejsc z prognozą znajdziesz na stronie prognozy zrzutów. Zawsze sprawdź granice parku narodowego i rezerwatów, bo tam zbieranie poroży jest zakazane.
Źródła
- Ustawa o lasach, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 530
- Art. 15 ustawy o ochronie przyrody
- Idaho Fish and Game, zasady 2026 (zalecenia dla szukających zrzutów)
- Utah DWR, Antler gathering
Nie przegap następnego okna
Najlepsze okna trwają kilka godzin: po sztormie, po deszczu, w bezchmurną noc z aktywnym Słońcem. Zapisz się, a damy znać mailem, gdy indeks w Twoich miejscach przekroczy 60.
